آزمونهای کیفی و کمی روغنهای خوراکی
روغنها، بهویژه روغنهای گیاهی، از دیرباز بهعنوان مواد ارزشمند در طب سنتی، مراقبتهای پوستی و صنایع دارویی و غذایی شناخته شدهاند. این ترکیبات غنی از اسیدهای چرب، ویتامینها، آنتیاکسیدانها و سایر مواد فعال بیولوژیکی هستند که نقش مؤثری در حفظ سلامت پوست، مو و بدن ایفا میکنند. با پیشرفت علوم و تکنولوژی، کاربرد روغنها از استفادههای سنتی فراتر رفته و وارد عرصههای تخصصیتری همچون تولید لوازم آرایشی، مکملهای تغذیهای، داروهای موضعی و درمانهای پوستمحور شده است. در این میان، کیفیت و ایمنی روغنهای خوراکی از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که وجود ناخالصیها، ترکیبات اکسیدشده یا مواد آلرژن میتواند سلامت مصرفکننده را به خطر بیندازد. از سوی دیگر، ترکیب شیمیایی هر روغن بسته به منبع گیاه، شرایط اقلیمی، روش استخراج، زمان برداشت و فرآیندهای نگهداری میتواند تفاوت چشمگیری داشته باشد. بنابراین، تنها راه قابلاعتماد برای ارزیابی کیفیت روغنها، انجام آزمونهای دقیق و علمی در محیط آزمایشگاهی است.
آزمونهای کیفی و کمی، اطلاعات ارزشمندی درباره ترکیب، پایداری، قابلیت نگهداری و میزان خلوص روغن در اختیار تولیدکنندگان و مصرفکنندگان قرار میدهد. این آزمونها نهتنها راهنمای فرمولاسیون محصولات نهایی هستند، بلکه به ما کمک میکنند تا محصولات خود را با استانداردهای ملی و بینالمللی منطبق کرده و در بازارهای رقابتی با اطمینان بیشتر حضور یابیم.
اهمیت آزمونها
بررسی کیفیت روغنها تنها بهمنظور سنجش خلوص نیست، بلکه شاخصی برای اطمینان از پایداری، ایمنی، اثربخشی و سازگاری آنها با فرمولاسیونهای مختلف نیز محسوب میشود. آزمونها به ما کمک میکنند تا از وجود ناخالصیها، اکسیداسیون، یا ترکیبات مضر احتمالی جلوگیری کرده و روغنی با بیشترین کارایی و کمترین آسیب به بازار عرضه کنیم. این آزمونها همچنین در فرآیند اعتباربخشی محصول برای صادرات و دریافت تأییدیههای استاندارد نقش مهمی ایفا میکنند.
اهداف آزمایشگاه
آزمایشگاه معیار دانش پارس با هدف تضمین کیفیت، ایمنی و اثربخشی روغنهای خام و فرآوریشده، خدمات جامع آزمونهای شیمیایی و فیزیکی را ارائه میدهد. از اهداف کلیدی آزمایشگاه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تعیین کیفیت روغنهای گیاهی استخراجشده
- شناسایی ناخالصیها و آلایندههای احتمالی
- بررسی پایداری و مقاومت در برابر اکسیداسیون
- آمادهسازی دادههای علمی برای ثبت و عرضه محصول در بازارهای داخلی و خارجی
انواع آزمونهای روغن
در آزمایشگاه معیار دانش پارس، بسته به نوع روغن و کاربرد آن، آزمونهای متعددی انجام میشود که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- اندازهگیری اندیس پراکسید (Peroxide Value) برای بررسی میزان اکسیداسیون اولیه و آغاز فساد روغن.
- اندیس یدی (Iodine Value) برای تعیین میزان غیراشباع بودن روغنها.
- اندیس اسیدی (Acid Value) جهت بررسی مقدار اسیدهای چرب آزاد و سنجش فساد اولیه.
- اندیس صابونی شدن (Saponification Value) برای تعیین طول زنجیره اسیدهای چرب و شناسایی نوع روغن.
- تعیین مقدار اسیدهای چرب آزاد (FFA) شاخصی برای ارزیابی تازگی روغن.
- تعیین نقطه دود (Smoke Point) برای شناسایی دمای مناسب استفاده روغن.
- اندازهگیری مقاومت روغن در برابر اکسید شدن
- تعیین میزان مواد غیرقابل صابونی شدن مانند آنتی اکسیدان ها و …
- نقطه اشتعال (Flash point)
- تعیین میزان رنگ لاویباند در روغن ها
- ارزیابی حسی روغن های پرس سرد و روغن زیتون
- میزان رطوبت و مواد فرار در روغن ها
- چگالی روغن ها
- تعیین ویسکوزیته و گرانروی روغن ها
- ناخالصی های نامحلول در روغن ها
- ضریب شکست
- سرما
- عدد کریسمر
- نقطه جوش در روغن ها
- روغن معدنی
- رسوب ( لرد ) در روغن ها
و …
دستگاههای مورد استفاده در آزمونها
برای دستیابی به نتایج دقیق و قابل اعتماد، از تجهیزات پیشرفتهای در فرآیند آزمونها بهره گرفته میشود، از جمله:
- Titrator اتوماتیک برای اندازهگیری اندیسهای اسیدی، پراکسید و صابونی شدن
- دستگاه رنسیمت برای تعیین مقاومت روغن در برابر اکسید شدن
- اسپکتروفتومتر UV-Vis جهت تحلیلهای نوری
- رفرکتومتر دیجیتال برای ضریب شکست
- دستگاه رنگ لاویباند Lovibond PFXi-995/P برای اندازه گیری رنگ در مقیاس های ASTM و Saybolt و Pt-co و Optical Densityو Absorbance وGardner و CIE مطابق با استانداردهای ASTM D1500, D156, D6045, ISO 2049 و ASTM 1209 و…
- دستگاه نقطه اشتعال باز و نقطه اشتعال بسته
بدون دیدگاه